ધારાલી એ ઉત્તરકાશી જિલ્લાનું એક ગામ છે, જેની બાજુમાં ખીરગંગા છે. ટ્રેકર્સ માટે સૌથી પ્રિય સ્થળ.
5 ઓગસ્ટના રોજ અહીં અચાનક વાદળ ફાટ્યું. પછી આખો વિસ્તાર આંખના પલકારામાં ધોવાઈ ગયો. ઘરો તરણાની જેમ ઉખડી ગયા. બજારો, વસાહતો, માણસો અને પશુઓ બધું તેમાં તણાઈ ગયું. મોટી સંખ્યામાં લોકો ગુમ છે. ઉત્તરાખંડમાં દર વર્ષે વાદળ ફાટવાથી વિનાશ થાય છે.
છેવટે, આવા પહાડી વિસ્તારમાં, શું આપણે વાદળ ફાટતા પહેલા કોઈ સંકેત મેળવી શકીએ છીએ, જેને ઓળખીને આટલી મોટી આફત ટાળી શકાય છે?
પરંતુ તે પહેલાં અમે તમને જણાવી દઈએ કે નિષ્ણાતોના મતે, એક દાયકામાં પહાડી વિસ્તારોમાં વાદળ ફાટવાની ઘટનાઓ ઝડપથી વધી છે. એક અંદાજ મુજબ, હવે ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલના પર્વતોમાં દોઢ ગણાથી વધુ વાદળ ફાટવાની ઘટનાઓ બની રહી છે. મોટાભાગની વાદળ ફાટવાની ઘટનાઓ ચોમાસાના વરસાદ દરમિયાન બને છે.
સૌ પ્રથમ, ચાલો જાણીએ કે વાદળ ફાટવું શું છે?
વાદળ ફાટવાનો અર્થ ખૂબ જ ઓછા સમયમાં મર્યાદિત વિસ્તારમાં અચાનક ખૂબ જ ભારે વરસાદ થાય છે. જોકે વાદળ ફાટવાની બધી ઘટનાઓ માટે કોઈ એક વ્યાખ્યા નથી. તેમ છતાં, ભારતીય હવામાન વિભાગ અનુસાર, જો 20 થી 30 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં 1 કલાકમાં 100 મીમી વરસાદ પડે છે, તો તેને વાદળ ફાટવું કહેવામાં આવે છે. સામાન્ય ભાષામાં, એક જગ્યાએ અચાનક ભારે વરસાદને વાદળ ફાટવું કહેવામાં આવે છે.
ચાલો હવે જાણીએ કે વાદળ ફાટતા પહેલા કેટલાક કુદરતી સંકેતો દેખાય છે કે નહીં?
જો આપણે સમયસર આ સંકેતોને ઓળખી લઈએ, તો જીવન બચાવી શકાય છે. જો આપણે તે સંકેતો વિશે વાત કરીએ, તો
ગાઢ અંધકાર અને ભારે ભેજ:-જો આકાશ અચાનક અંધારું થઈ જાય અને હવામાનમાં ભારે ભેજ હોય, તો આ એક સંકેત હોઈ શકે છે.
સ્થિર અને ભારે વાદળો:-જ્યારે વાદળો લાંબા સમય સુધી એક જગ્યાએ રહે છે અને આગળ વધતા નથી, તો સાવચેત રહો.
ગર્જના અને વીજળી:- સતત જોરથી ગર્જના અને વારંવાર વીજળી પણ પડી શકે છે.
પવનની દિશા અને ફેરફાર:- જો પવન અચાનક બંધ થઈ જાય અને હવામાં ગૂંગળામણનો અનુભવ થાય, તો ખતરો વધી શકે છે.
સતત વરસાદ:- જો લાંબા સમય સુધી હળવો વરસાદ પડી રહ્યો હોય અને વાદળો ખૂબ ભારે લાગે, તો વાદળ ફાટવાની શક્યતા વધી શકે છે.
હવે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે પોતાને કેવી રીતે બચાવવું?
પર્વતીય વિસ્તારોમાં સાવધાની રાખો. વાદળ ફાટવાની ઘટના મોટાભાગે પર્વતીય વિસ્તારોમાં થાય છે. જો તમે ત્યાં હોવ તો હવામાન અપડેટ ચોક્કસપણે તપાસો. ગટર અને વહેતા વિસ્તારોથી દૂર રહો. અચાનક પૂર આવી શકે છે. તેથી નદીઓ, નાળા કે ઢોળાવની નજીક ન જાઓ. ઊંચા સ્થાને જાઓ. પાણી નીચે તરફ વહે છે, તેથી ઊંચા સ્થાને સુરક્ષિત રહો. હવામાન વિભાગની ચેતવણી પર ધ્યાન આપો. રેડિયો, મોબાઇલ અથવા ટીવી પર હવામાનની માહિતી આપતા રહો. ઇમરજન્સી કીટ તૈયાર રાખો. જેમ કે ટોર્ચ, પાણીની બોટલ, દવાઓ અને થોડો સૂકો ખોરાક. વાદળ ફાટવું એ કુદરતી આફત છે. જો તમે સાવચેત રહો છો, તો તેને ટાળી શકાય છે.
Post a Comment