બિહારમાં SIR પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, અને હવે તેનો બીજો તબક્કો, SIR 2.0, 12 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં શરૂ થઈ ગયો છે. આ તબક્કામાં ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢ જેવા મુખ્ય રાજ્યોનો પણ સમાવેશ થાય છે. આઝાદી પછીનું નવમું મોટું સંશોધન અભિયાન માનવામાં આવે છે. અગાઉનું આ પ્રકારનું વ્યાપક અભિયાન 2002 થી 2004 દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. SIR, અથવા રાજ્ય ઓળખ રજિસ્ટર અંગે લોકોમાં ઘણી ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સૌથી મોટો ભય એ છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની નાગરિકતા સાબિત કરવામાં અસમર્થ હોય, તો શું સરકાર તેમને દેશમાંથી દેશનિકાલ કરશે?
આ પ્રશ્નનો જવાબ એટલો સીધો નથી જેટલો લાગે છે. પરંતુ સત્ય જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. SIR પ્રક્રિયા હેઠળ, સરકાર દેશમાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા લોકોની ઓળખ કરવા માટે દેશના નાગરિકોની ચકાસણી કરી રહી છે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે જે કોઈ તાત્કાલિક નાગરિકતાના દસ્તાવેજો રજૂ કરી શકતો નથી તેને વિદેશી ગણવામાં આવશે. હકીકતમાં, આ એક કાયદેસર, પગલું-દર-પગલાની પ્રક્રિયા છે જેમાં દરેકને પોતાનો કેસ રજૂ કરવાની સંપૂર્ણ તક મળશે. જો કોઈ વ્યક્તિના દસ્તાવેજો અધૂરા હોય અથવા તેમની નાગરિકતા શંકાસ્પદ હોય, તો કેસ સીધી રીતે પોલીસ કાર્યવાહી કે દેશનિકાલની લાયકાત આપતો નથી. પ્રથમ, કેસ ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલને મોકલવામાં આવશે, જ્યાં પુરાવા અને દલીલોનો ઉપયોગ તે વ્યક્તિ ભારતીય નાગરિક છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે કરવામાં આવશે. જો ટ્રિબ્યુનલ કોઈ વ્યક્તિને વિદેશી જાહેર કરે તો પણ, સરકાર તેમને તાત્કાલિક દેશનિકાલ કરી શકતી નથી. આ ફક્ત ત્યારે જ શક્ય છે જો તેમની નાગરિકતા બીજા દેશમાં સ્થાપિત થાય અને તે દેશ તેમને સ્વીકારવા તૈયાર હોય. જ્યાં સુધી આવું ન થાય ત્યાં સુધી, વ્યક્તિને અટકાયત કેન્દ્રમાં અથવા દેખરેખ હેઠળ રાખવામાં આવી શકે છે. જો કે, સરકારે વારંવાર કહ્યું છે કે માનવ અધિકારોનું સંપૂર્ણ સન્માન કરવામાં આવશે અને સુનાવણી અથવા પુરાવા વિના કોઈને પણ દેશનિકાલ કરવામાં આવશે નહીં.
નાગરિકતા છીનવી લેવા વિશે
સરકાર એ પણ કહે છે કે આ પ્રક્રિયા નાગરિકતા છીનવી લેવા વિશે નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં મૂંઝવણ ટાળવા માટે રેકોર્ડ સાફ કરવા વિશે છે. ગરીબ અથવા ગ્રામીણ વિસ્તારોના લોકોને દસ્તાવેજો ગોઠવવામાં પણ વિશેષ સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે.
એકંદરે, SIR પછી દેશનિકાલના અહેવાલો મોટે ભાગે અફવાઓ છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે જો નાગરિકતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવે તો પણ, લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા થશે. દરેક વ્યક્તિને પોતાનો કેસ રજૂ કરવાનો અને અપીલ કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર હશે.
0 Comments